Қазақстанда Салық кодексіне жалпыға бірдей декларациялауға қатысты түзетулер күшіне енді. Тиісті заңға Мемлекет басшысы 15 шілдеде қол қойып, азаматтардың жекелеген санаттары үшін салық декларациясын тапсыру міндетіне түзетулер енгізді. Жаңа ережеге сәйкес, 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап жалпыға бірдей декларациялаудың алғашқы үш кезеңіне бұрын енгізілмеген азаматтар міндетті декларациялаудан босатылады. Оларға, атап айтқанда, зейнеткерлер, жеке ұйымдардың қызметкерлері, студенттер, үй шаруасындағы әйелдер және т.б. Алайда шетелде мүлік немесе есепшот болса, декларация тапсыру міндеті сақталады.
Сондай-ақ Қазақстан Республикасының резиденттері болып табылмайтын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар активтері бойынша есеп беруден босатылады. Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны кім тапсыруға міндетті (250.00 нысаны) Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны ұсыну үшін мыналар қажет:
- сайланбалы және мемлекеттік қызметке кандидаттар, сондай-ақ олардың жұбайлары;
- ірі қатысушы мәртебесін алуға өтініш білдірген тұлғалар: банктерде, бағалы қағаздар нарығында және сақтандыру ұйымдарында, сондай-ақ олардың жұбайлары;
- жеке практикамен айналысатын тұлғалар (нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, медиаторлар);
- цифрлық активтері бар Қазақстан Республикасының азаматтары мен резиденттері;
- шетелде мүлкі бар Қазақстан Республикасының азаматтары мен резиденттері, оның ішінде:
- жылжымайтын мүлік, көліктер, жер учаскелері;
- шетелдік компаниялардағы қатысу үлесі;
- шетел банктеріндегі шоттардағы ақша, егер олардың жалпы сомасы 1000 АЕК-тен асса (2025 жылы – 3 932 000 теңге);
- инвестициялық алтын;
- тұрғын үй құрылысына қатысу үлесі;
- эмитенттері шетелде тіркелген бағалы қағаздар, туынды қаржы құралдары;
- шетел делдалдық шоттарындағы ақшалар;
- зияткерлік меншік объектілері, авторлық құқықтар;
- басқа тұлғалардың жеке тұлғаға дебиторлық/кредиторлық берешегі және (немесе) жеке тұлғаның басқа тұлғалар алдындағы берешегі (растайтын құжаттарды қоса бере отырып);
- құны 1000 АЕК-тен асатын басқа мүлік (міндетті емес) (егер бағалау құны болса).
Активтер мен міндеттемелер туралы декларацияда көрсетілетін ақпарат тізімінде не өзгерді
Активтер мен пассивтер туралы декларацияда көрсетiлетiн мәлiметтер тізбесі мынадай мазмұнда толықтырылды:
- ақшаны шетелдік брокерлік шоттарда көрсету;
- есептік салық кезеңінің 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша бағалаушы мен салық төлеуші арасындағы шарт бойынша, оның ішінде шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын бағалау туралы есепте айқындалған құны 1000 АЕК-тен асатын мүлікті декларациялау, бұл ретте бағалау құны 15 қыркүйектен кешіктірілмей анықталуы тиіс;
- дебиторлық/кредиторлық берешекті көрсету. Осылайша, нотариалды куәландырылған келісімнің болуымен қатар, дебиторлық/кредиторлық берешектің болуын растауға болады:
- татуласу актісі және азаматтық-құқықтық келісім болған жағдайда жеке және заңды тұлға және (немесе) дара кәсіпкер, оның ішінде резидент емес арасындағы;
- заңды күшіне енген сот шешімі;
- эмитенттері Қазақстан Республикасының аумағында тіркелген бағалы қағаздар базалық активі болып табылатын туынды бағалы қағаздарды, цифрлық активтерді қоспағанда, бағалы қағаздарды көрсету.
Кіріс пен мүлік туралы декларацияны кім тапсыруы керек (270.00 нысаны)
Кіріс пен мүлік туралы декларацияны тапсыру үшін мыналар қажет (270.00-нысан):
- мемлекеттік қызметшілер және оларға теңестірілген адамдар, сондай-ақ олардың жұбайлары;
- банктердің, бағалы қағаздар нарығының және сақтандыру ұйымдарының ірі қатысушылары, сондай-ақ олардың жұбайлары;
- квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), жарғылық капиталдағы қатысу үлесі (акционерлік қоғамдардың акциялары) 10 %-дан астамы бар заңды тұлғалар, сондай-ақ олардың жұбайлары;
- жеке практикамен айналысатын тұлғалар (нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары, медиаторлар);
- дербес салық салуға жататын кірістерді (мүлікті жалға беруден түсетін кірістер; шетелдік банк шоттарынан сыйақылар; цифрлық активтермен операциялардан түскен кірістер; төлем көзінен салық ұсталмаған өзге де кірістер) алған тұлғалар, дара кәсіпкерлерден түсетін кірістерді қоспағанда;
- шетел банктеріндегі шоттарында қаражаты бар тұлғалар, егер олардың жалпы сомасы 1000 АЕК-тен асса;
- шетелде активтері бар тұлғалар (жылжымайтын мүлік, көлік құралдары, бағалы қағаздар, туынды құралдар, инвестициялық алтын, шетелдік компаниялардағы үлестер; тұрғын үй құрылысындағы үлестер);
- сандық активтері бар тұлғалар;
- есепті салық кезеңінде жалпы құны 20 000 АЕК (2025 жылы – 78 640 000 теңге) асатын мүлікті, оның ішінде Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде сатып алған тұлғалар;
- салық агентіне басқа шегерімдердің алдын ала сомасы түріндегі салық шегерімдерін қолдану туралы өтініш берген тұлғалар.
Декларацияда мүлікті сатып алу/иліктен шығару туралы, сондай-ақ сатып алу шығындарын жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетуге міндетті тұлғалар санаттары толықтырылды.
Осылайша, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес міндетті тұлғалардан басқа мына тұлғалар:
- банктің, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының ірі қатысушылары, инвестициялық басқарушылар және олардың резидент жұбайлары;
- жарғылық капиталдағы қатысу үлесінің (акционерлік қоғамдар үлесінің) 10 пайызынан астамын иеленетін заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), сондай-ақ олардың резидент жұбайлары;
- есепті салық кезеңінде жалпы құны 20 000 АЕК-тен асатын мүлікті сатып алған тұлғалар.
